6. NOVI INTERFEROMETAR ZA MERENJE BRZINE KRETANJA TELA U ODNOSU NA ETAR
 
   Da bi se uspešno merila brzina kretanja zemlje ili nekog tela u odnosu na etar neophodan je takav interferometar koji bi, zbog tog kretanja, dao lako merljiv pomak između delova podeljenog snopa, koji se interferiraju na meraču pomaka. Kao što je pokazano taj zahtev ne ispunjava Majkelsonov interferometar niti bilo koji drugi poznati interferometar. Taj zahtev ispunjavaju jedino moji novi interferomentri i to daleko bolje nego što se na prvi pogled može zaključiti. Oni su vrlo osetljivi, malih dimenzija i jednostavne konstrukcije, a namenjeni su prvenstveno za merenje brzine kretanja u odnosu na etar, to jest za utvrđivanje postojanja etra. Na njihov rad, to jest veličinu interferentnog pomaka ne utiče Doplerov efekat, a takođe ni eventualno Lorencovo skraćenje dužine tela pri kretanju kroz etar.

Slika 6.1

   Šema jednog takvog novog interferometra data je na slici 6.1, gde je laser sa kolimatorom; delitelj snopa svetlosnog zračenja lasera - poluprozračno ogledalo postavljeno pod uglom od 45° u odnosu na pravac laserskog zračenja; , i ogledala; fotoni iz određenih ravni talasa snopa zračenja; fotoni reflektovani od delitelja - reflektovani deo snopa zračenja; fotoni propušteni kroz delitelj - propušteni deo snopa zračenja; merač pomaka između interferiranih snopova ili ekran za osmatranje interferentnih pruga i dužina strane interferometra.
   Izuzetna koherentnost laserskog zračenja omogućava rad ovog interferometra.
   U uslovima mirovanja mernog sistema u odnosu na etar u interferenciju stupaju delovi snopa koji su međusobno udaljeni za ili vremenski pomereni za , gde je dužina jedne strane interferometra i brzina svetlosti.
   Na slici 6.2 šematski je prikazan rad interferometra pri uslovu kada se zemlja kreće brzinom kroz etar u smeru zračenja lasera i kada se to kretanje uzima u obzir. Na slici je pomeraj sistema, a samim tim i delova interferometra, za vreme dok propušteni deo snopa kroz delitelj stigne od delitelja do ogledala .

Slika 6.2

   Početni položaj ogledala i delitelja snopa označen je punom linijom. Isprekidanom linijom označen je položaj tih komponenata u trenutku nailaska razmatranog zraka na njih. Tako je ogledalo pomereno za u položaj , ogledalo pomereno za u položaj , itd.
   U cilju lakšeg objašnjenja rada interferometra na slici je pomeraj znatno uvećan u odnosu na dužinu strane interferometra.
   U početku rada interferometra jedan deo snopa reflektuje se od delitelja, kada je on u tački , u vidu snopa koji nije predmet razmatranja. Drugi deo tog snopa prolazi kroz delitelj u vidu snopa u pravca ogledala . Za vreme dok taj snop stigne od delitelja do ogledala sva ogledala i delitelj se pomere u smeru kretanja interferometra, u odnosu na etar, za rastojanje , zatim dok taj snop stigne od ogledala do ogledala sva ogledala i delitelj se pomere za još jedno i tako dok snop stigne do delitelja, krećući se kroz interferometar, ovaj se pomeri u smeru kretanja mernog sistema za , to jest do tačke . Unutar interferometra snop prelazi ukupan put

(6.1)

a zatim veći deo snopa prolazi kroz delitelj u pravcu merača pomaka i združuje se, radi interferencije, sa reflektovanim snopom koji tog trenutka pristiže na delitelj iz pravca lasera. Kad nema kretanja interferometra u odnosu na etar u interferenciju stupaju fotoni iz ravni talasa čiji je međusobni pomak , to jest reflektovani deo snopa kasni za u odnosu na deo snopa . Međutim, kad se interferometar kreće u odnosu na etar delitelj snopa se pomeri napred za za vreme dok snop pređe sve četiri strane interferometra. Zbog toga snop stupa u interferenciju sa snopom koji zaostaje za , pa je razlika puteva snopova koji interferiraju

(6.2)

   Ako se interferometar rotira za 180°, onda se on u etru kreće u suprotnom smeru od smera zračenja lasera, kao što je to šematski prikazano na slici 6.3. Tada propušteni deo snopa kroz delitelj prelazi put unutar interferometra

(6.3)

a za to vreme delitelj se pomeri u smeru kretanja interferometra za pa je razlika puteva interferiranih snopova

(6.4)

   Iz (6.2) i (6.4) proizilazi da rotiranjem interferometra za 180° dobijamo razliku pomaka, koja se meri na meraču pomaka

(6.5)

Slika 6.3

   Za vreme dok snop pređe put unutar interferometra brzinom , delitelj snopa pređe put brzinom pa važi relacija

(6.6)

a odavde i iz (6.5) dobijamo

(6.7)

[U našim razmatranjima uzeto je da je pa je i . Tačna vrednost je . S obzirom da je to je .]
   Pomak dat jednačinom (6.7) je veliki, tako da se bez teškoća može sa velikom tačnošću meriti brzina kretanja tela u odnosu na etar. Na primer, ako je = 30 km/s i = 0,1 m onda je = 8·10^-5 m kod zaokreta interferometra za 180°. Kod zaokreta interferometra samo za 1° međusobni pomak interferiranih snopova iznosio bi oko 0,444·10^-6 m.
   Kao što se vidi ovaj interferometar je čak preosetljiv i zbog toga strana treba da bude mala. Radi bolje stabilnosti interferometar treba da bude kompaktan, to jest izliven od stakla u vidu kocke relativno malih dimenzija, čije su tri bočne strane ogledala, a četvrta poluogledalo - delitelj snopa.
   Radi otklanjanja smetnji, nastalih usled ponovnog povratka dela snopa u interferometar i ujednačenja intenziteta interferiranih snopova, dobro je da jedno od ogledala bude poluogledalo. Shodno tome i delitelj treba više da propušta zračenje nego što reflektuje.
   Merenje sa ovakvim interferometrom isključuje bilo kakve dileme u vezi pitanja da li stvarno postoji mirujući etar koji ispunjava svemir i da li stvarno postoji kontrakcija tela, koja se kreću u odnosu na etar. S njim je, čak šta više, moguće utvrditi da li zamlja nosi sa sobom svoj etar, koji je prenosnik elektromagnetskih pojava.
   Na slici 6.4 dat je jednostavniji novi interferometar iste namene kao i prethodni, gde je: laser sa kolimatorom; i delitelji snpa, ogledalo ili delitelj snopa i ekran za osmatranje interferentnih pruga ili merač pomeraja interferentnih pruga.

Slika 6.4

   Interferentni pomeraj prouzrokovan kretanjem interferometra u odnosu na etar, a pri rotaciji interferometra za ugao od 180° dat je jednačinom

(6.8)